Toenemende antibioticaresistentie dwingt tot aanpassing aanbevolen behandeling voor seksueel overdraagbare aandoeningen

WHO brengt nieuwe behandelingsrichtlijnen uit voor chlamydia, gonorroe en syfilis

De WHO heeft nieuwe richtlijnen voor de behandeling van 3 veel voorkomende seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s) uitgebracht in reactie op de toenemende dreiging van antibioticaresistentie.

Chlamydia, gonorroe en syfilis worden allemaal veroorzaakt door bacteriën en zijn over het algemeen te genezen met antibiotica. Deze soa’s worden echter vaak niet gediagnosticeerd en zijn steeds moeilijker te behandelen, nu sommige antibiotica niet meer werken als gevolg van verkeerd gebruik en overmatig gebruik. Naar schatting raken jaarlijks 131 miljoen mensen besmet met chlamydia, 78 miljoen met gonorroe en 5,6 miljoen met syfilis.

Resistentie van deze soa’s tegen de werking van antibiotica is de laatste jaren snel toegenomen en heeft de behandelmogelijkheden beperkt. Van de 3 soa’s heeft gonorroe de sterkste resistentie tegen antibiotica ontwikkeld. Er zijn al stammen van multidrugresistente gonorroe ontdekt die op geen enkel beschikbaar antibioticum reageren. Antibioticaresistentie bij chlamydia en syfilis, hoewel minder vaak voorkomend, bestaat ook, waardoor preventie en snelle behandeling van cruciaal belang zijn.

Wanneer deze soa’s niet gediagnosticeerd en onbehandeld blijven, kunnen ze leiden tot ernstige complicaties en gezondheidsproblemen op lange termijn voor vrouwen, zoals bekkenontstekingsziekte, buitenbaarmoederlijke zwangerschap en miskraam, en onbehandelde gonorroe en chlamydia kunnen onvruchtbaarheid veroorzaken bij zowel mannen als vrouwen. Infectie met chlamydia, gonorroe en syfilis kan ook het risico op besmetting met hiv twee- tot drievoudig verhogen. Een onbehandelde soa bij een zwangere vrouw verhoogt de kans op doodgeboorte en sterfte bij pasgeborenen.

“Chlamydia, gonorroe en syfilis zijn wereldwijd grote volksgezondheidsproblemen, die de levenskwaliteit van miljoenen mensen aantasten, ernstige ziekte veroorzaken en soms de dood tot gevolg hebben. De nieuwe WHO-richtsnoeren versterken de noodzaak om deze soa’s te behandelen met het juiste antibioticum, in de juiste dosis en op het juiste moment om de verspreiding ervan te beperken en de seksuele en reproductieve gezondheid te verbeteren. Om dat te doen, moeten nationale gezondheidsdiensten de patronen van antibioticaresistentie bij deze infecties binnen hun land in de gaten houden,” zegt Ian Askew, directeur Reproductieve Gezondheid en Onderzoek, WHO.

De nieuwe aanbevelingen zijn gebaseerd op de meest recente beschikbare gegevens over de meest effectieve behandelingen voor deze 3 seksueel overdraagbare infecties.

Gonorroe

Gonorroe is een veel voorkomende soa die infectie kan veroorzaken in de genitaliën, het rectum en de keel. Antimicrobiële resistentie is verschenen en uitgebreid met elke release van nieuwe klassen van antibiotica voor de behandeling van gonorroe. Vanwege wijdverspreide resistentie hebben oudere en goedkopere antibiotica hun effectiviteit bij de behandeling van de infectie verloren.

  • WHO-richtlijnen voor de behandeling van Neisseria gonorrhoeae

De WHO dringt er bij landen op aan hun nationale richtlijnen voor de behandeling van gonorroe bij te werken in reactie op de groeiende dreiging van antibioticaresistentie. Nationale gezondheidsautoriteiten moeten de prevalentie van resistentie tegen verschillende antibiotica in de onder hun bevolking circulerende stammen van gonorroe in kaart brengen. De nieuwe richtlijn roept gezondheidsautoriteiten op om artsen te adviseren om het antibioticum voor te schrijven dat het meest effectief is, gebaseerd op lokale resistentiepatronen. De nieuwe WHO-richtlijnen bevelen geen quinolonen (een klasse antibiotica) aan voor de behandeling van gonorroe vanwege de wijdverspreide hoge niveaus van resistentie.

Syfilis

Syfilis wordt verspreid door contact met een zweer op de genitaliën, anus, rectum, lippen of mond, of van moeder op kind tijdens de zwangerschap. Als een zwangere vrouw onbehandelde syfilis heeft en de infectie wordt overgedragen op de foetus, leidt dit vaak tot de dood van de foetus. In 2012 leidde de overdracht van syfilis van moeder op kind tot naar schatting 143 000 vroege foetale sterfgevallen of doodgeboorten, 62 000 neonatale sterfgevallen en 44 000 baby’s die te vroeg of met een laag geboortegewicht werden geboren.

  • WHO-richtlijnen voor de behandeling van Treponema pallidum (syfilis)

Om syfilis te genezen, bevelen de nieuwe WHO-richtlijnen sterk een eenmalige dosis benzathine penicilline aan – een vorm van het antibioticum dat door een arts of verpleegkundige in de bil- of dijspier van de besmette patiënt wordt geïnjecteerd. Dit is de meest effectieve behandeling voor syfilis, omdat het effectiever en goedkoper is dan orale antibiotica.

Benzathine penicilline werd in mei 2016 door de Negenenzestigste Wereldgezondheidsvergadering erkend als een essentieel geneesmiddel waaraan al enkele jaren een tekort is. Meldingen van voorraadtekorten zijn bij de WHO binnengekomen van vertegenwoordigers en aanbieders van prenatale zorg in landen met een hoge syfilisbelasting uit 3 WHO-regio’s. De WHO werkt samen met partners om landen met tekorten te identificeren en de wereldwijde beschikbaarheid van benzathine penicilline te helpen controleren om de kloof tussen de nationale behoeften en de levering van het antibioticum te dichten.

Chlamydia

Chlamydia is de meest voorkomende bacteriële soa en mensen met deze infectie zijn vaak medegeïnfecteerd met gonorroe. Symptomen van chlamydia zijn afscheiding en een branderig gevoel bij het plassen, maar de meeste mensen die besmet zijn hebben geen symptomen. Zelfs wanneer chlamydia asymptomatisch is, kan het het voortplantingssysteem beschadigen.

  • WHO-richtlijnen voor de behandeling van Chlamydia trachomatis

WHO roept landen op om onmiddellijk te beginnen met het gebruik van de bijgewerkte richtlijnen, zoals aanbevolen in de “Global Health Sector Strategy for Sexually Transmitted Infections (2016-2021)” die in mei 2016 door regeringen werd bekrachtigd tijdens de Wereldgezondheidsvergadering. De nieuwe richtlijnen zijn ook in lijn met het “Global Action Plan on Antimicrobial Resistance”, goedgekeurd door regeringen tijdens de Wereldgezondheidsvergadering in mei 2015.

Wanneer correct en consequent gebruikt, zijn condooms een van de meest effectieve methoden van bescherming tegen soa’s.