Chimpansees zuigen hersenen van apenhoofd

Chimpansees zijn in de eerste plaats planteneters, maar ze eten ook graag dieren als ze die kunnen vangen. Maar als de snack eenmaal binnen is – en met zoveel heerlijke lichaamsdelen om uit te kiezen – wat eten de roofzuchtige primaten dan het eerst?

Wonder je niet langer af. Wetenschappers hebben ontdekt dat alles afhangt van de leeftijd van de onfortuinlijke prooi.

Onderzoekers filmden onlangs chimpansees (Pan troglodytes) in het Gombe National Park in Tanzania die opgewonden apen opaten, in de hoop meer te weten te komen over de vleesetende eetgewoonten van de chimpansees. Wanneer oudere apen op het menu stonden, hadden chimpansees de neiging om eerst de organen te oogsten – vooral de lever, die rijk is aan vet, rapporteerden de wetenschappers in een nieuwe studie.

Maar als een chimpansee het geluk had om een jong te vangen, waren ze er bijna zeker van om direct voor de malse, hartige en voedingsrijke hersenen te gaan, dwars door de fragiele schedels heen te bijten en de jonge apen met het hoofd naar voren te verslinden.

Vlees voorziet chimpansees van belangrijke voedingsstoffen die ze niet uit planten kunnen halen – zoals vitamine A en B12, zink, koper en ijzer – en hun enthousiasme voor vlezige maaltijden toont aan hoe belangrijk vlees en vet zijn voor hun dieet, aldus de studie.

Hersenen, vooral hersenen van zoogdieren, zijn bijzonder vetrijk. Ze bevatten ook bepaalde vetzuren die in planten ontbreken en waarvan bekend is, althans bij mensen, dat ze belangrijk zijn voor de hersenfunctie en voor het verminderen van de schade van sommige ziekten, meldden de auteurs van de studie.

Een “ondertoon van genot”

Eerder onderzoek suggereerde dat chimpansees apenhersenen bijzonder begeerlijk vonden; de wetenschappers haalden een chimpanseestudie uit 1973 aan waarin werd opgemerkt: “De hersenen zijn het enige orgaan waarvoor regelmatig een duidelijke voorkeur wordt getoond, en het eten van hersenweefsel is altijd een langzame, nauwgezette procedure met een duidelijke ondertoon van genot.”

Voor de nieuwe studie registreerde het team 29 incidenten van aap-eten door acht chimpansees, en ontdekte dat als de aap een juveniel was, de chimpansees 91 procent van de tijd eerst voor het hoofd gingen. Voor volwassen apen, waren de chimpansees ook geïnteresseerd in de hersenen, maar zij kraakten de schedels eerst slechts 44 procent van de tijd.

Wanneer een chimpansee een jonge aap ving, gebruikten zij allen typisch een gelijkaardige methode om hen te doden en op te eten, bijtend op het hoofd en hard trekkend, “blijkbaar proberend om het lichaam van de schedel te verwijderen,” volgens de studie.

“Tweemaal zagen we de bezitter aan het hoofd zuigen, vermoedelijk om de hersenen eruit te halen,” schreven de wetenschappers.

Screen captures tonen op video opgenomen vleesetend door een volwassen mannelijke chimpansee in de Kasakela gemeenschap in het Gombe National Park, Tanzania. Op de linkerfoto houdt hij het karkas in zijn linkerhand en zuigt hij de hersenen uit de schedel. Op de rechterfoto gebruikt hij zijn rechterhand om de aap vast te houden, en eet hij de spieren van de binnenkant van de rechterachterpoot. (Foto: Ian C. Gilby)

De chimpansees daarentegen doodden en verorberden volwassen apen op verschillende manieren, hoewel ze deze maaltijden waarschijnlijk begonnen met de ingewanden – inwendige organen in de belangrijkste holten van het lichaam – die gemakkelijker toegankelijk waren dan de volwassen hersenen.

“Dit heeft belangrijke implicaties voor ons begrip van de voedingsvoordelen van vleeseten onder primaten, en benadrukt de noodzaak van toekomstige studies die de voedingsinhoud van specifieke weefsels meten en onderzoeken welke bij voorkeur worden geconsumeerd of gedeeld,” concludeerden de auteurs van de studie.

En als het op vlees eten aankomt, zijn het niet alleen andere primaten die chimpansees lekker vinden; ze zijn bekend om zich ook tegoed te doen aan rivaliserende chimpansees. In zeldzame gevallen kan hun kannibalistisch gedrag zich zelfs uitstrekken tot individuen binnen hun eigen sociale groep. Zo beschreven wetenschappers in 2017 een incident waarbij een mannelijke chimpansee in Senegal werd aangevallen, gedood en gedeeltelijk gekannibaliseerd door leden van zijn voormalige gemeenschap.

Zelfs chimpansee baby’s zijn niet off-limits. In 2017, in een andere studie, meldden wetenschappers een mannelijke chimpansee in het westen van Tanzania die een pasgeboren chimpansee steelde en kannibaliseerde vlak na de geboorte – de eerste keer dat dit gedrag was waargenomen bij deze primaten. Deze gruwelijke gebeurtenis zou kunnen verklaren waarom zwangere vrouwelijke chimpansees zich gewoonlijk afzonderen van hun sociale groep wanneer het tijd is om te bevallen, en op “zwangerschapsverlof” gaan om hun baby’s te beschermen, concludeerden de onderzoekers van die studie.

De nieuwe bevindingen werden 9 februari online gepubliceerd in het International Journal of Primatology.

Oorspronkelijk artikel op Live Science.

Recent nieuws

{{artikelnaam }}