Biografie vanDomingo F. Sarmiento

Domingo Faustino Sarmiento was niet alleen de auteur van het beroemde werk Facundo, maar ook een van de belangrijkste schrijvers en staatslieden van Argentinië. Hij maakte deel uit van de groep intellectuelen die de “Generatie van 1837” werd genoemd en die onder meer pleitte voor vrijheid van meningsuiting, republicanisme en vrije handel.

Hij werd in 1811 geboren als zoon van een religieuze moeder en een vader die in de onafhankelijkheidsoorlogen had gediend. Hun patriottisme en harde werk inspireerden hem, en hoewel hij niet lang naar school ging, was hij een autodidact die zichzelf Frans leerde. In de jaren 1820 was hij lid van de provinciale wetgevende macht, maar vanwege zijn antipathie tegen de dictator Juan Manuel de Rosas werd hij gedwongen in ballingschap te gaan. Daar was hij journalist en leraar, en begon hij te schrijven. In 1845 publiceerde hij Facundo (volledige titel Civilizacion y Barbarie: Vida de Juan Facundo Quiroga). In dit werk, dat het beroemdste van Argentinië is, gebruikte hij het verhaal van een krijgsheer om op subtiele wijze kritiek te leveren op Rosas. Het boek was zo bekend en scherpzinnig dat Chili en Argentinië moeilijkheden zagen ontstaan in hun diplomatieke betrekkingen. Chili stuurde Sarmiento naar Europa om onderwijs te bestuderen en manieren om immigratie naar Chili aan te trekken. Tijdens zijn reizen naar Europa, Afrika en de Verenigde Staten schreef Sarmiento vele brieven die werden gepubliceerd als een reisverhaal – het eerste geschreven door een Latijns-Amerikaan.

In Frankrijk bewonderde hij de architectuur, maar hij was verontrust door de sociale ongelijkheid en het feit dat Frankrijk de Rosas steunde. Toen hij in Parijs aankwam hoopte hij dat er exemplaren van Facundo zouden zijn en dat het boek zou worden gerecenseerd, maar hij moest dat zelf regelen omdat de exemplaren nooit aankwamen. Hij begon te proberen de Parijse politiek te begrijpen, maar verliet het land gedesillusioneerd door de woordenoorlogen die nooit leken te gaan over dingen gedaan krijgen. Daar beschouwde hij zijn status als flaneur als een status die hem bijzondere inzichten verschafte; hij beweerde dat hij de revoluties van 1848 had voorzien. Terug in Argentinië ging hij in zijn eigen land de politiek in. De Rosas viel in 1852 en niet lang daarna werd Sarmiento ambassadeur in de Verenigde Staten, een land dat hij nu begon te vereren. Hij reisde er in 1864 heen om het onderwijssysteem te bekijken.

In 1868, terwijl hij in het buitenland was, werd hij gekozen tot president van Argentinië, een ambt dat hij bekleedde tot 1874. Hij zette zich in voor de verbetering van onderwijs, vervoer en communicatie. Hij overleefde een moordaanslag. Zijn ambtsperiode wordt nu positief beoordeeld, omdat hij progressieve en humanitaire idealen had, maar in die tijd was hij niet erg populair. Zijn biograaf Allison Bunkley schrijft dat zijn presidentschap “de opkomst markeert van de middenklasse, of landeigenaren, als de spil van de natie. Het tijdperk van de gaucho was geëindigd, en het tijdperk van de koopman en de veehouder was begonnen.”

Na afloop van zijn ambtstermijn als president werd hij algemeen directeur van de scholen van de provincie Buenos Aires en senator van San Juan. Hij verliet die post om minister van Binnenlandse Zaken te worden, maar nam daarna ontslag na een conflict met de gouverneur van Buenos Aires. Zijn laatste functie was die van hoofdinspecteur-generaal van scholen voor het Nationale Ministerie van Onderwijs. Gedurende zijn hele leven bleef hij uitgebreid schrijven.

Sarmiento stierf in 1888 aan een hartaanval. Hij werd 77 jaar oud. Hij staat op de 50 peso en werd in 1943 geëerd door de instelling van de Panamerikaanse Dag van de Leraar. Een standbeeld van hem staat in Boston; een ander van Rodin staat in Buenos Aires.